Jan Warmerdam

Wat de mensen willen, leveren wij

Glas hoorde niet thuis in een juwelierszaak, vonden zijn collega’s. Jan Warmerdam (1942) haalde indertijd zijn schouders op. “Ik had het Swarovski kristal ergens in een vitrine gez2012 linv bl ms janwarmerdamien en vond het meteen een mooi product. Via de juweliersbeurs in Utrecht ben ik toen dealer geworden. Ik was daarmee de eerste in mijn vakgebied.” Sinds vijf jaar kun je in de zaak aan de Venneperweg ook sieraden van Pandora aantreffen. Hiermee volgde Warmerdam de hype in bling bling. Het zijn twee voorbeelden die zijn ondernemerschap typeren. Zijn stelregel: “Wat de mensen willen, leveren wij.” Een motto waaraan hij zich wil houden, tot en met de laatste dagen van het bedrijf, eind december 2012.

Oktober is een prima maand om een winkel te beginnen, met de feestdagen in het verschiet. Dat is bekend in ondernemersland. Jan Warmerdam senior en zijn vrouw Nel van de gelijknamige juwelierszaak in Hillegom dachten er hetzelfde over, toen hun oudste zoon Jan was afgestudeerd als uurwerkmaker en na enkele jaren op wisselende plaatsen elders zijn vak te hebben uitgeoefend, aan een eigen bedrijf toe was.

Op 19 oktober 1967 was het zover. Waar voorheen aan de Venneperweg de winkel van Doet Beets gevestigd was met onder andere radio’s, televisietoestellen en stofzuigers, kon het publiek met ingang van die datum klokken, horloges, juwelen en brillen kopen. De slogan ‘Wat Doet doet, doet Doet goed’ was hiermee voorgoed verleden tijd.

Voor Jan Warmerdam junior betekende het een mooie start in een dorp waar hij met zijn zaak een gat in de markt vulde. “Nieuw-Vennep had zo’n vierduizend inwoners. Het was ook een gunstige plek aan de Venneperweg waar je toen nog een heel stel winkels op een rijtje had.”

“Mijn vader was van huis uit horlogemaker, werkte eerst bij een ander en is in 1933 een winkeltje begonnen. De zaken gingen steeds beter en ten slotte vestigde hij zich aan de Hoofdstraat. Daar verkocht hij naast uurwerken ook sieraden en brillen. Ik heb een paar jaar bij hem gewerkt”, aldus Jan Warmerdam junior, die het niet zag zitten zijn hele verdere leven bij vader in de zaak te blijven. “Mijn broer Rob, vier jaar jonger dan ik, heeft dat trouwens wel gedaan.”

Vader Warmerdam runde ook nog een poos een groothandel in sportprijzen en leverde door het hele land. “Mijn moeder ontwierp de modellen, die in Tiel bij een metaalwarenfabriek werden gemaakt. Thuis stond een graveermachine. De klant betaalde vier cent per letter voor een vlak plaatje. Als het in de rondte moest, kostte het zeven cent per letter.” Jan haalt een doos tevoorschijn met een aantal oude trofeeën. “We hadden ze in zes verschillende maten”, vertelt hij en toont met enige nostalgie enkele ietwat verstofte exemplaren.  

Geen inspraak

Na de lagere school was er geen sprake van inspraak in een beroepskeuze. “Ik werd door pa achterin de auto gezet, naar Rotterdam gebracht en afgeleverd bij de Christiaan Huygensschool aan de Blaak, de uurwerkmakers vakschool. Met mijn broer gebeurde later hetzelfde. Alleen ging die naar de opticiens opleiding in Haarlem. Zo had pa het in zijn hoofd en zo gebeurde het dus ook.”

Wellicht had vader Warmerdam het goed gezien. “Ik heb er nooit spijt van gehad”, zegt Jan bedachtzaam. “In zes jaar tijd heb ik een mooi vak geleerd, fijne mechanische techniek.” Gedurende deze schooljaren woonde hij niet thuis. “Ik heb in de kost gelegen, onder meer bij een dierenoppasser van Blijdorp. Wij aten daar soms giraf. Vraag me niet hoe dat mogelijk was, maar het smaakte best goed, een soort draadjesvlees, alleen wat grover.”

Later kwam hij intern bij de paters van Don Bosco aan de Honingerdijk, een internaat voor jongens die in Rotterdam een vakopleiding volgden, afkomstig uit het hele land. Jan deed vervolgens een praktijkjaar bij Willem Brouwer in Leiden. “Een klokken- en horlogewinkel aan de Haarlemmerstraat. Ik zat er aan de werkbank samen met een schoolmaatje, Joop de Jonge uit Leiderdorp. We hebben al die jaren contact gehouden. Joop is een zaak begonnen in Leiderdorp, waarmee hij een paar jaar geleden is gestopt.”

Gemoedelijk

Goede herinneringen bewaart Warmerdam aan de periode dat hij in het Brabantse Oosterhout werkte, bij juwelier Oomen. “Ik kon er aan de slag als horlogemaker. Het was een leuke tijd”, zegt hij, zich op zijn gemak voelend tussen de gemoedelijke dorpelingen. Heel anders dan de sfeer in Hillegom. Toen werd hij in 1965 teruggeroepen, omdat hij thuis werd gemist. “Met tranen in mijn ogen stak ik de grote rivieren weer over.”

Hij prijst zich gelukkig dat hij twee jaar later naar Nieuw-Vennep kon verhuizen. “In Nieuw-Vennep vond ik dezelfde sfeer. Niet zo verwonderlijk, want hier zitten heel wat boeren, akkerbouwers, die oorspronkelijk afkomstig zijn uit Brabant.”

Gemoedelijkheid typeert ook de manier waarop hij met zijn klanten omgaat. “Ik ben niets meer dan een ander. Heb ook een vader en moeder gehad en eet ook aardappels en groenten.” Warmerdam laat in zijn kantoortje het verleden de revue passeren, met een schuin oog naar mensen die een kijkje komen nemen in de winkel. Op die manier ontgaat hem niets en kan het tijdens het gesprek maar zó gebeuren dat hij opstaat en ineens verdwenen is. ”Moest nog even wat regelen”, klinkt het een paar minuten later, als hij gelegenheid heeft de draad weer op te pakken. Ook dat impulsieve gedrag typeert Warmerdam.

Uurwerkman

Na de vakopleiding is Jan Warmerdam (getrouwd geweest, vader van twee zonen) altijd een uurwerkman gebleven. “Hoe kleiner, hoe mooier”, zegt hij, in de ban van het fijne mechanisme. Met vervoering praat hij over de horloges van weleer, waar geen batterij aan te pas kwam. Hij showt een mooi zwaar exemplaar aan de pols, dat via een rotor nog ouderwets wordt opgewonden. Verder draagt hij een zegelring met zijn naam ingegraveerd. “Gekregen van mijn ouders, toen ik achttien werd.” Aan de andere hand prijkt een gouden ring met briljant, die van zijn vader is geweest.

Warmerdam stond altijd paraat als klanten een beroep op hem deden wanneer een klok het bij hen thuis liet afweten. Dan kwam hij hoogst persoonlijk een kijkje nemen om het euvel te verhelpen. Geregeld deed hij ook een beroep op collega-klokkenmaker Jan Woudstra, die in 1958 vanuit Leeuwarden naar Hillegom was verhuisd. “Jan heeft in totaal veertig jaar bij ons bedrijf gewerkt. Hij is inmiddels met pensioen.”

Daarnaast onderhield Warmerdam voor herstelwerk of het uitvoeren van nieuwe opdrachten contacten met andere vakmensen, zoals een horlogemaker, een goudsmid en een graveur.

Brillen

Deed zijn broer Rob, net als hun vader, in de Hillegomse familiezaak de optiek erbij, Jan begon er wel mee, maar stopte na verloop van tijd met de brillen. “Ik had hier twee laatjes met monturen, allemaal van het merk Metzler. Veel keus was er verder niet. Op woensdagmiddag kwam oogarts Schalij, bleek er een bril nodig te zijn, nam ik bij de klant de maten op van neus en oren en was het een kwestie van even bijstellen van een montuur. Het liep als een tierelier.”

Toen in 1978 Nieuw-Vennep werd verblijd met winkelcentrum de Venneper Hof met veertien winkelunits, verhuisde de afdeling brillen daarheen. In een nieuw pand dat wel zijn naam kreeg, maar waar hij nooit te vinden is geweest. Jarenlang werkte hier Ger Versteeg als bedrijfsleider, tegenwoordig wordt de klant geholpen door opticien Paul Lasschuit, met Nieuw Optiek Warmerdam.

In 1982 breidde Jan Warmerdam de bedrijvigheden uit met een zaak in het nieuwe winkelcentrum Blokhuis te Lisse. Daar nam Jan Bouwkamp aanvankelijk de honneurs waar, na tien jaar opgevolgd door Toon van den Wijngaard. In 2007 verkocht Warmerdam het pand, bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd en bij gebrek aan opvolgers. Zijn zonen Jan Christiaan (1974) en Alexander (1975) kozen beiden voor een ander beroep.

Verbouwingen

Er komt een foto op tafel van het pand dat vader Warmerdam indertijd voor zijn zoon kocht. Je ziet Doet 2012 linv bl ms oudepandjwarmerdamBeets in de deuropening staan. “We zijn aan de kant van de winkel meteen aan het verbouwen gegaan. Links van de deur was het woongedeelte. Dat bleef zo en de verdieping erboven werd gebruikt voor opslag.”

Warmerdam memoreert met plezier de beginperiode. “Het ging eigenlijk meteen al goed. Met de feestdagen voor de deur wilden de klanten wel komen. We hadden toen nog in de sinterklaastijd twee weken lang iedere dag koopavond en de mensen stonden in de rij. Niet alleen bij ons, maar ook bij de speelgoedwinkel van Duwêl en de huishoudelijke artikelenzaak van Vreeken.”

Een spectaculaire verbouwing volgde in 1970. “Het dak werd er in zijn geheel afgehaald en er kwam een complete woonverdieping bovenop, terwijl gelijkvloers helemaal als winkel werd ingericht. Vijf jaar later hebben we dat deel nog eens gemoderniseerd.” Warmerdam lacht. “Normaal gesproken breidt iemand zijn zaak uit van onderen naar boven. Wij deden het net andersom.”

De uurwerkmaker/juwelier heeft aangekondigd dat hij eind 2012 stopt met de zaak. Op de 2012 linv bl ms huidigpandjwarmerdameerbiedwaardige leeftijd van zeventig moet dat kunnen, vindt hij. Hij vindt het welletjes en wil nog wat onbekommerd van het leven genieten. Dat betekent onder meer reizen maken met zijn Italiaanse sportauto Maserati en vooral vaak zijn lievelingsland Italië bezoeken.

Wat er met het winkelpand gaat gebeuren, weet hij niet. “Ik heb het vijf jaar geleden verkocht, er een mooi huis in Hillegom voor terug kunnen krijgen en daar ben ik tevreden mee. Voor mij is het daarmee af. ”

Auteur: Geertje Bos
oktober 2012
Foto's: Geertje Bos