Kappersfamilie Perdaan

Honderd jaar vakmanschap

Bij binnenkomst in de hal van kapsalon Perdaan vangt een collage vol knipsels meteen de aandacht. De bezoeker van het modern ingerichte pand 20161214 linv ben berna perdan (2)aan de Hoofdweg 1308 wordt geconfronteerd met het verleden van de Vennepse familie, dat terugvoert naar de jaren vlak na de drooglegging van Haarlemmermeer. 'Je zou ze pioniers kunnen noemen', meent Ben Perdaan. Hij vertegenwoordigt samen met zijn zus Berna de derde generatie 'haarverzorgers'. Het verhaal begint anderhalve eeuw geleden bij Hendrik Duwel die voor vierhonderd gulden aan de Hoofdweg een stuk grond koopt. Zijn dochter Johanna trouwt met Cornelis Perdaan. Hun zoon is Bens grootvader Bernard, roepnaam Nard, in 1913 de grondlegger van het familiebedrijf. Een gesprek over ruim honderd jaar vakmanschap.

Op deze maandagmorgen, zijn vrije dag, doet Ben Perdaan (1965) met plezier een boekje open over zijn voorvaderen. Hij illustreert het relaas met fotomateriaal uit een koffertje, dat op de leestafel wordt gezet. Persoonlijk bewaart hij goede herinneringen aan grootvader Nard, die in 1972 overlijdt. 'Ik weet nog dat ik samen met een vriendje had zitten vissen in de Hoofdvaart. Toen ik uiteindelijk wat gevangen had, durfde ik de vis niet 2016 linv ms perdaan (3)van het haakje te halen. Rende met hengel en al de zaak binnen en opa wist er wel weg mee.' De anekdote typeert de dorpse sfeer van die dagen.
Rond de vorige eeuwwisseling wordt er hard gewerkt in de Haarlemmermeerse kleigrond. 'Alles moest met de hand worden gedaan. De Hoofdvaart is bijvoorbeeld helemaal op die manier aangelegd. De omstandigheden waren ronduit slecht, geploeter in de bagger, door weer en wind. Je had dan ook veel ziektes in die tijd. De mensen werden niet oud.'
Bens overgrootvader Cornelis Perdaan is één van de arbeiders. Diens zoon Nard zou eveneens op die manier de kost gaan verdienen. 'Dat liep anders en achteraf niet eens zo slecht. Mijn opa had een kort been en was daardoor niet geschikt om op het land te werken. Hij werd toen kapper en kleermaker. Met de schaar kon hij goed overweg.'
In deze periode van veel armoe laat menigeen afgedragen kleren eerder herstellen dan nieuwe aan te schaffen. Het kapperswerk betreft meestal wekelijks scheren en knippen van mannen die bij de barbier ook hun rokertje kunnen halen. De verschillende bronnen van inkomsten zorgen voor een redelijk goed bestaan voor het gezin, waarin drie kinderen worden geboren, dochter Diny en zonen Jan en Kees.

Stenen huis

Nard Perdaan begint de bedrijvigheden in de woning aan Hoofdweg 1189, gebouwd in 1856 en toen het eerste stenen huis in Nieuw-Vennep. Hier wordt in 1913 de ruimte beneden verdeeld in een vertrek voor de kleermakerij en een deel voor het kapperswerk. Van een salon is dan nog geen sprake. Men heeft het over 'de winkel'.
Het pand wordt in 1926 afgebroken om plaats te maken voor een nieuwe woning annex bedrijfsruimte. Hier maakt de jonge Kees zich verdienstelijk als hulpje van zijn vader.
Staand op een kistje, omdat hij anders niet bij het gezicht van de klant kan komen, ontwikkelt hij zich als een ijverige assistent van de barbier. Aan2016 linv ms perdaan (2) het eind van het jaar weet hij de klanten te verrassen met een nieuwjaarswens van 'Kees, de inzeper'.
Als hij later ook mag scheren, wordt de jonge gast geconfronteerd met een bijzondere klant. Het gaat om het scheren van een lijk. De overledene ligt in een bedstee en Kees moet over hem heen klimmen om zittend tussen de dekens zijn werk te kunnen doen. Hij kwijt zich met inspanning van al zijn krachten van de taak, schrikt zich 'n hoedje als de dode man ineens half wegglijdt en daarbij een geluid laat horen.
Het verhaaltje is te lezen in een boek over het leven van Kees Perdaan, uitgegeven in 2007. Daarin zijn ook enkele kwajongensstreken terug te vinden, kattenkwaad dat Kees uithaalt samen met maatje Henk van Leeuwen. In zijn jeugdjaren is er ook tijd voor andere zaken zoals de padvinderij waar hij met plezier elke woensdagavond actief is. Later komt hij in de leiding van de Sperwergroep.

In zijn vingers

Al gauw blijkt Kees het knippen in zijn vingers te hebben. Hij krijgt steeds meer plezier in het vak, en gaat in de leer bij kapper Koolhaas in Hoofddorp, voordat hij als bediende bij vader Nard in de zaak komt. Hij bekwaamt zich verder via de opleiding aan de Technische Ontwikkelingsclub, kortweg TOC in Leiden, waarvan hij later voorzitter wordt. Haalt ook zijn middenstandsdiploma, nodig om een eigen bedrijf te kunnen leiden.
2016 linv ms perdaan (1)In 1957 neemt hij officieel de zaak over. Een jaar later volgt een verbouwing van het pand. De kleermakerij verdwijnt, er komen drie kappersstoelen, respectievelijk voor Kees zelf, een bediende en voor vader Nard die nog lange tijd bij zijn zoon blijft werken. Als Kees in 1950 verkering krijgt met Corrie van Schie moet het jonge stel nog lang wachten op hun bruiloft. Pas als er in 1961 aan de Gelevinkstraat een woning vrijkomt voor Nard en Dina Perdaan, kan er worden getrouwd en betrekt het stel het woongedeelte in het pand aan de Hoofdweg.
Ze krijgen drie kinderen, Berna, Nico en Ben. Nico wordt accountant, de anderen volgen het voetspoor van de voorouders. 'We woonden toen achter de winkel, liepen zo van de woonkamer de zaak binnen. Later zijn we verhuisd naar de Beurtschipper. Berna was toen al het huis uit', aldus Ben.

Afspraken

Kees Perdaan schrijft geschiedenis als hij een afsprakensysteem invoert. Niet iedere klant is er blij mee, maar het went al gauw. Hij komt tot het besluit omdat hij vaak voor een deel van de dag duimen staat te draaien. Ben: 'De meeste mannen kwamen pas als ze uitgewerkt waren, om een uur of vier. Met afspraken kon hij zijn werkuren beter indelen.' Van oudsher is het bij de herenkapper bovendien de gewoonte dat de klanten vaak nog even blijven nazitten, de laatste nieuwtjes uitwisselen.
Ben memoreert een gebeurtenis uit de tijd van zijn grootouders, van zijn oma, Dina Lamers, die laat op een zaterdagavond ingrijpt. 'Er stond toen een lange bank waar de klanten op hun beurt wachtten. Maar nadat ze geholpen waren, gingen ze er gewoon weer zitten, gezellig zo met elkaar. Totdat oma er tegen twaalven genoeg van kreeg en om de hoek van de deur riep dat het inmiddels zowat zondag was, de hoogste tijd om te gaan.'

Ondernemer

Kees profileert zich in het dorp als een bevlogen ondernemer, bestuurlijk actief in de Ondernemersvereniging Haarlemmermeer Zuid, kortweg OVHZ. Voor zijn verdiensten ontvangt hij in 1993 ter gelegenheid van tien jaar voorzitterschap het erelidmaatschap. Er is nauwe samenwerking met de dorpsraad en met de gemeente waardoor maatschappelijke verbeteringen tot stand komen.
Hij is als jongeman actief bij gymnastiekvereniging TIOS (Turnen Is Ons Streven) en later ook bestuurlijk erbij betrokken. Aan vergaderen heeft hij kortom geen hekel, maar ontspanning is ook belangrijk. Dat vindt hij in zelf muziek maken, met de mandoline en in acteren. Kees is achttien als hij voor het eerst op het toneel staat als lid van De Korenbloem. Hij vervult de hoofdrol in het dramatische stuk 'Op den Hellas'. Hij erft de liefde voor het theater van zijn vader Nard, een enthousiast amateur toneelspeler. Niet alleen op de planken is Kees actief, ook met de grime. En op bestuurlijk gebied is hij een stuwende kracht. Zoon Ben herinnert zich tal van succesoptredens, waarbij de spelers ook een heleboel lol met elkaar hebben.
Een moeilijke periode breekt aan als Corrie Perdaan in 1977 slachtoffer is van een verkeersongeluk. Zij wordt op de fiets aangereden door een tractor en raakt lelijk gewond. De linkerhelft van haar lichaam komt onder het zware voertuig. Na de ziekenhuisopname kost het herstel nog lange tijd. Het gemis wordt in de zaak gevoeld, want Corrie zorgt altijd voor koffie of thee op z'n tijd. Later kan ze die taak weer op zich nemen.

Derde generatie

Ben voert het woord als vertegenwoordiger van de derde generatie herenkappers. 'Eigenlijk wist ik na de middelbare school nog niet zo goed wat ik zou gaan doen. Ik heb toen gekozen wat voor de hand lag.' Spijt heeft hij er niet van en vader Kees vindt het prachtig. Zus Berna is hem voorgegaan en wast, knipt en föhnt inmiddels al meer dan dertig jaar en is nog steeds te vinden in de Vennepse salon.
Ben volgt de opleiding aan de vakschool in Amsterdam. Hij gaat aan het werk bij zijn vader.
Na veertig jaar de leiding te hebben gehad, geeft Kees het stokje in 1997 aan hem over. Ben, getrouwd met de Tunesische Nadia en vader van Jasmine (1999), Ryan (2003) en Sarah (2009), zet de familietraditie voort als gespecialiseerde herenkapper. Inmiddels komen er ook wel dames in de salon, maar er wordt 'chemievrij' gewerkt, dus zonder verven. Het accent ligt, net als bij de mannen, op knippen.
Hij vertelt dat je leert een aantal modellen te knippen, op de kam of op de hand. Kort gedekt, gedekt, half lang, vloeiend, kortgeschoren. Via het digitale kappersvakblad blijft hij op de hoogte van de nieuwste mode. 'Het is vaak een herhaling van zetten. Je ziet diverse trends steeds weer terugkomen.'

Nieuw pand

In 2002 wordt het pand aan de Hoofdweg gesloopt, in verband met de bouw van winkelcentrum de Symfonie. Ongeveer op die plek is nu de uitgang van de parkeergarage.
Op zoek naar een nieuwe locatie is de kapsalon tijdelijk gehuisvest in een noodvoorziening aan de Venneperweg. Na anderhalf jaar kan het huidige onderkomen aan de Hoofdweg, op de hoek van Bosstraat, worden betrokken, voorheen lampenzaak van Buiten.
'We zitten hier nu dertien jaar', meldt Ben. Hij bekijkt fier de ruime, modern ingerichte salon waar de stoelen voor de klanten centraal gesitueerd zijn. Nog altijd werkt hij met het afsprakensysteem van vader Kees. Even een belletje naar telefoon 672585 en de klant kan van dinsdag tot en met vrijdag van 8.00-18.00 uur worden geholpen. Op zaterdag is men zonder afspraak welkom tot 15.00 uur.
Niet alleen de liefde voor het vak maar ook diens betrokkenheid bij het dorpsgebeuren erft hij van vader Kees, van wie in 2011 voorgoed afscheid moet worden genomen. Ben laat zich horen in de Commissie Winkeliers, maakt deel uit van het OVHZ-bestuur en zet zich in voor het behoud van begraafplaatsen in Nieuw-Vennep, in samenwerking met de dorpsraad. Zijn sportieve activiteiten betreffen hardlopen, badminton en snookeren. Ben Perdaan voert niet zoals zijn vader op het toneel het woord, maar in de krant. Hij houdt ons op de hoogte van het wel en wee in de salon, met zijn tweewekelijkse 'Kapperspraat' in de Vennepse bijlage van HC Nieuws.

Auteur: Geertje Bos
Oktober 2016.