Nellie Bartels

‘Ik zie, wat ik zie en dat probeer ik vast te leggen.’

Ze heeft het imago van een ‘stoer wijf’. “Dat klopt wel”, bevestigt Nellie Bartels (1946, Mijdrecht). “Ik ben iemand die voor zichzelf durft op te komen en dat straal ik tegenwoordig ook uit, denk ik.” Haar20180628 linv dl df bartels (10) filosofie: “Wat je niet kunt, kan je leren. En als het niet lukt, probeer je het gewoon nog een keer.” Schade en schande hebben haar wijs gemaakt, zo leren we uit het gesprek met de amateurfotograaf, die in de prijzen valt bij een fotowedstrijd met Nieuw-Vennep als thema. Meer werk van haar is te zien bij de facebookgroep ‘Je bent een echte Venneper als…’ En geregeld illustreert een natuurfoto met haar signatuur het weerbericht op televisie.

Het grappige is, dat we na de kennismaking in haar Vennepse woning elkaar geregeld in en rond het dorp zien. Nellie Bartels steevast vergezeld van haar fototoestel, bungelend aan haar rechterpols. “Zonder ga ik niet op pad. Je weet nooit wat je tegenkomt.” Toch is zij nog niet zo lang actief met fotograferen. We moeten daarvoor terug naar november 2012 als Nellie weduwe wordt, voorgoed afsche20180628 linv dl df bartels (8)id neemt van echtgenoot Wim van Oijen.

“Vlak voordat hij overleed, maakten we een reis naar Frankrijk, met de stranden van Normandië als einddoel. Maar zover is het niet gekomen. We moesten de reis onderbreken, zo ziek was hij toen. Later heb ik besloten in mijn eentje die reis alsnog af te maken. Ik heb er een maand over gedaan, een logboek geschreven van mijn ervaringen en veel foto’s gemaakt. Heel veel foto’s. Je kunt zeggen dat in die periode de liefde voor de fotografie is ontstaan. Ik ben daarna met andere ogen om me heen gaan kijken. Ik lees alles, de natuur, mensen, gevoelens. Ik zie, wat ik zie en probeer dat vast te leggen.”

Jeugd

Aan deze nieuwe dagelijkse bezigheid gaat een compleet ander leven vooraf. Die periode wordt gemarkeerd door hard werken, te beginnen in de huishouding, daarna in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, vervolgens op een peuterspeelzaal en laatstelijk in de ouderenzorg. Terug naar het begin. “Eerlijk gezegd, heb ik geen leuke jeugd gehad.” Nellie is 9 jaar als haar moeder overlijdt. Zij heeft dan een oudere zus en eentje jonger dan zij. Vader werkt in een zadelmakerij. Hij hertrouwt en krijgt nog zeven kinderen, vier dochters en drie zonen. Het gezin verhuist van Mijdrecht naar Amstelhoek, gemeente Uithoorn. Vader Bartels is inmiddels werkzaam bij Sigma in Uithoorn. Om het grote gezin te kunnen onderhouden verrichten beide echtelieden in de avonduren schoonmaakwerk.

Het botert niet tussen Nellie en haar stiefmoeder en zij verlaat het ouderlijk huis als ze 16 is. “Ik kon intern gaan werken in de huishouding, bij het echtpaar Marie en Willem Andriessen, in Amsterdam. Hij was toen directeur van het conservatorium. Ik kwam in een heel ander milieu terecht, vaak waren er huisconcerten, dan moest ik de gasten ontvangen.”      

Als de heer des huizes overlijdt,  vertrekt zijn weduwe naar bejaardenhuis Sint Bernardus. Nellie kan er ook wonen en de opleiding volgen voor verzorgster. “Er was een slaapruimte voor de internen, plus een kamertje voor een non die ons in de gaten moest houden. Mannenbezoek was beslist verboden.”

Verkeringstijd

Ze lacht bij de herinnering. “En ik was de eerste die een vriendje kreeg. Via mijn zus leerde ik Goof Vervaart kennen. Hij werkte in een stoffeerderij in Hillegom en woonde in Nieuw-Vennep. Na vijf jaar verkering zijn we getrouwd, in 1969.” Er worden drie kinderen geboren, Robert (1970), Heidi (1973) en Reinier (1976). Kleinkinderen zijn er ook, vier in getal, drie jongens en een meisje.

Tijdens de verkeringstijd verandert Nellie van werkkring. “Op gegeven moment werd ik voor de bejaardenzorg afgekeurd, vanwege mijn rug. Ik was 20 toen ik een poos een gipsen korset moest dragen. Daarna kon ik een baan krijgen bij een instelling voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke handicap, De Hartekamp in Heemstede. Ik ben toen in Hillegom op kamers gaan wonen.”

Ze rept van ‘een leuke periode’, met name door haar bijdrage aan een nieuwe speltherapie voor kinderen. Samen met een spelleidster doet zij dat werk tot aan haar trouwen. Over die huwelijksjaren is zij kort. “Na 25 jaar zijn we gescheiden. Op mijn verzoek. De kinderen bleven bij hun vader.”

Nieuwe relatie

Ze werkt in deze periode achtereenvolgens een paar jaar als leidster in de peuterspeelzaal aan de Jhr. Van de Pollstraat en daarna in de Westerkim, als verzorgster, zo’n 15 jaar lang. Ze stopt daar als ze een nieuwe relatie krijgt en trouwt met Venneper Wim van Oijen, oud-KLM medewerker. Hij is suikerpatiënt en zij wil liever bij hem thuis zijn.20180628 linv dl df bartels (7)

Als blijkt dat zijn nieren zijn aangetast, staat Nellie een nier aan hem af. “Er was een goede match.” Ze pauzeert even. Dan klinkt het met stemverheffing. “Ik maak van de gelegenheid gebruik om meteen een pleidooi te houden voor donatie. Is zo belangrijk!”

Vijf jaar lang functioneert de nier goed, maar dan werken de medicijnen niet meer en komt het levenseinde van haar man in zicht. “En nu ben ik dan alweer een paar jaar alleen. En het is goed zo.” De liefde voor de fotografie brengt haar vaak buiten de deur, naar evenementen, maar ook de polder in, naar het strand of de duinen. Tijdens een van die fototrips overkomt haar een bijzondere ontmoeting.

 Kluizenaar

Als ze zich alleen waant op het erf van een op het eerste gezicht verlaten boerderij, schrikt ze op, door een onverwacht stemgeluid. Wat ze hier moet. Om de hoek komt een man tevoorschijn. De vraag klinkt niet erg gastvrij. Nellie legt vriendelijk haar aanwezigheid uit, dat ze het zo’n mooi plekje vindt om foto’s te maken en dat ze niet wist dat het bewoond werd. “Bleek het een soort kluizenaar 20180628 linv dl df bartels (6)te zijn. Hij woonde er al jaren in z’n eentje. Zat ook niet op bezoek te wachten. Maar het bijzondere is dat ik toch  mocht rondkijken en foto’s maken.”

Daarna blijft het contact, gaat ze nu en dan nog eens langs. Tijdens een van die bezoekjes wijst haar gastheer op haar oude toestel en geeft haar geld voor de aanschaf van een nieuw. “De mijne hing inderdaad van elastiekjes en plakband aan elkaar.” Ze koopt een Olympus retromodel OM-D 2. Met een 1450 mm lens.        20180628 linv dl df bartels (5)  

Tijdens een vakantieweekje vorig jaar september op Texel komt Nellie plotseling bij een strandwandeling in drijfzand terecht. “Ik zakte tot m’n middel erin weg. Fototoestel aan m’n pols. Ben meteen gaan liggen en al rollend en crawlend eruit kunnen komen. Ik heb het gered, maar m’n toestel was total loss. Gelukkig vergoedde de verzekering de schade en kon ik een nieuw aanschaffen.”

Er is meer. “Tweede Kerstdag wilde ik voor mijn moeder paling halen in Burgerveen en wat gebeurt er? Op de dijk verlies ik mijn evenwicht en kom te vallen. Natuurlijk had ik toen ook mijn fototoestel bij me. Ik brak mijn pols, ben meteen doorgereden naar het ziekenhuis. Het toestel kwam eraf met alleen een deukje.” Liefkozend wrijft Nellie even over het plekje op het apparaat. Ze zou toch echt niet meer zonder kunnen.

Auteur: Geertje Bos
Foto's: Nellie Bartels
Juni 2018